Wrocław jest pięknym miastem, a wrocławski Ogród Botaniczny jest zdecydowanie jednym z piękniejszych miejsc w tym mieście. Tylko należy unikać go w czasie matur i podobnych uroczystości…

OB został powołany do życia w 1881 roku wraz z Uniwersytetem Wrocławskim, co czyni go drugim co do wieku (po krakowskim) w obecnych granicach Polski. Powstał w odległości 1200 kroków od gmachu głównego Uniwersytetu, na obszarze dawnych fortyfikacji miejskich, gdzie zajął teren o powierzchni wg jednych 19 mórg pruskich i 138 prętów kwadratowych, choć wg innych pomiarów było to aż 20 mórg pruskich i 140 prętów kwadratowych. Na obecne biorąc to prozaiczne ok. 5 ha. Należy dodać, że znajdował się na wysokości 361,3 stopy paryskiej. Napoleona, który w 1807 zarządził rozbiórkę w/w fortyfikacji, należałoby właściwie włączyć w poczet dobroczyńców ogrodu. Nieświadomych, ale zawsze… W każdym razie lokalizacja w historycznym centrum miasta, obok Ostrowa Tumskiego, spowodowała, że jest to ogród łatwo dostępny, ale jednocześnie mały.

Ogród Botaniczny Wrocław; seria jesienna - Linneusz; 2005-11 Ogród Botaniczny Wrocław; seria jesienna - Linneusz; 2005-11 Za czasów niemieckich Królewski Ogród Botaniczny miał szczęście do wybitnych uczonych-dyrektorów. Profesorowi Göppertowi (lekarzowi i botanikowi), za czasów którego OB osiągnął europejski poziom, zawdzięcza alpinarium w kształcie profilu wałbrzyskich złóż węgla i kolekcję skamieniałych pni. Światowej sławy systematyk roślin profesor Englert założył część systematyczną kolekcji, ułożoną rodzinami wg stworzonego przez niego systemu. Ta część jest umiejscowiona przy pomniku Linneusza, ojca współczesnej nomenklatury i systematyki roślin. Przed II wojną światową kolekcja roślin wrocławskiego OB liczyła ok. 12 tys. taksonów, głównie gatunków, w tym wiele corocznie wysiewanych gatunków jednorocznych.

W czasie oblężenia Wrocławia w 1945 roku bogate kolekcje roślin zostały zniszczone w bardzo dużym stopniu (ciepłolubnych całkowicie, zielnych prawie całkowicie, drzew w ok. 50%) – umieszczenie stanowiska obrony przeciwlotniczej na terenie OB nie wyszło mu na dobre. Zniszczenia były tak wielkie, że zaraz po wojnie rozważano likwidację pozostałości, a o jego odbudowie zadecydowano dopiero w 1948 roku. Ze starego ogrodu pozostał układ ścieżek, część drzew, odtworzono budynki i szklarnie.

Ogród Botaniczny Wrocław; kolekcja kosaćców bródkowych Iris barbata; 2006-05 Ogród Botaniczny Wrocław; kolekcja kosaćców bródkowych Iris barbata; 2006-05 Po zakończeniu II wojny ogród został powiększony i obecnie ma powierzchnię 7 ha. Stara część ogrodu zawiera kolekcję drzew i krzewów, część systematyczną z układem rodzin, alpinarium z profilem geologicznym i część poświęconą roślinom użytkowym. Tereny przyłączone po 1945 roku to część wypoczynkowa z kolekcją pnączy oraz część zachodnia, gdzie zgromadzone są rośliny ozdobne (m.in. kolekcje funkii, kosaćców, liliowców, piwonii i in.). Bardzo ciekawa jest kolekcja odmian bluszczu (częściowo w szklarni) oraz jedna z większych w Europie kolekcja roślin słodkowodnych (akwaria). Od 1988 roku filią wrocławskiego OB jest arboretum w Wojsławicach z kolekcją różaneczników i licznymi bardzo cennymi okazami drzew i krzewów.

W 1974 roku OB został wpisany na listę zabytków, od 1994 wszedł w granice zespołu historycznego centrum Wrocławia – pamiątki historii objętej szczególną ochroną.

Szersze informacje o historii i działalności OB można znaleźć na jego oficjalnej stronie. Tutaj zebrane są tylko zdjęcia miejsc, roślin i robionych przez naturę efektów specjalnych, ułożone wg miesięcy i lat. Może to być nieco mylące, bo np. oczary czasem kwitną w styczniu, czasem w lutym, a czasem dopiero w marcu, ale z drugiej strony pozwala ocenić, jak bardzo zmienny jest wrocławski klimat. Oczywiście nie jest to kompletny zestaw roślin będących w uprawie w Ogrodzie, bo to jest niemożliwe do wykonania, chociażby ze względu na dynamikę nasadzeń (modę, ostre zimy, zwiedzających i inne klęski żywiołowe), nie mówiąc już o ilości uprawianych tu roślin… Obecnie kolekcja liczy ponad 12 tys. taksonów, w tym znaczny udział mają kultywary.

Dla osób chcących się dowiedzieć czegoś więcej o historii ogrodu:

Mularczyk M. 1998. Historia Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Wrocławskiego. Część 1. 1811-1945. Prace Ogrodu Botanicznego Uniw. Wrocł. 4(1).