Wilcza Góra; Zarz. MLiPD z dnia  01.04.1959r. (MP Nr 36  poz. 164 z 1959r.)

Rezerwat geologiczny, powierzchnia 1,6267ha; gmina Złotoryja, powiat Złotoryja; Pogórze Kaczawskie; leży w obszarze Natura 2000 SOO Góry i Pogórze Kaczawskie PLH020037. Wg papierów celem ochrony rezerwatu jest zachowanie ze względów naukowych i dydaktycznych odsłonięcia bazaltu ze specyficznymi formami słupów, stanowiącymi ciekawy obiekt naukowy, jedyny tego rodzaju w Polsce.

Więcej informacji o rezerwacie poniżej galerii.

***

18 lipca 2006

Wizyta w letnim skwarze. Trzeba przyznać, że łażenie bez wiatru po czarnym bazalcie, do tego w wyrobisku, dostarcza przy takiej lampie jedynych w swoim rodzaju przeżyć. Ale trzeba się przyzwyczajać – klimat się ociepla. Na końcu zdjęcie z 2007 r. – widok na ogryzek Wilczej Góry z sąsiedniego zjadanego bazaltowego wzgórza

***

Rezerwat obejmuje fragment bazaltowego wzgórza Wilkołak (Wilczak) w wysokości około 310 do 350 m n.p.m.(piętro pogórza). Jest to pozostałość trzeciorzędowego stożka wulkanicznego, konkretnie komin wulkaniczny, stanowiący jego rdzeń. Ochroną objęta jest niewielka część komina z odsłoniętym w czasie prac wydobywczych silnie spękanym bazaltem o strukturze słupów 5. lub 6. bocznych, o średnicy 20-40 cm (tzw. słupowa podzielność bazaltu). Rezerwat bezpośrednio kontaktuje się z czynnym kamieniołomem i jest w strefie ubocznych oddziaływań prowadzonych w wyrobisku prac górniczych. Dostęp do rezerwatu jest utrudniony z powodu zagrożenia stwarzanego przez prace działającej Kopalni Bazaltu Wilcza Góra – chyba jedyny rezerwat w Polsce, gdzie nad tabliczką o prawnej ochronie wisi informacja o godzinach strzelania.

Wzgórze pierwotnie było pokryte lasem liściastym i zbiorowiskami ciepłolubnymi podobnymi, jak na Ostrzycy Proboszczowickiej. W XIX w. było to bardzo popularne miejsce spacerowe, na stokach poprowadzono alejki i tor saneczkowy, na szczycie znajdowały schroniska, lecz eksploatacja bazaltu rozpoczęta na początku XX w. doprowadziła do drastycznych przekształceń i praktycznie uniemożliwiła turystyczne wykorzystanie wzgórza. W trakcie pozyskiwania bazaltu w latach 50. odsłoniły się regularne struktury spękań bazaltowych i zostały objęte ochroną w postaci rezerwatu. W latach 70. odsłonięto najbardziej spektakularną strukturę, tzw. różę bazaltową. nazywaną też słońcem bazaltowym, z wielokierunkowym, dośrodkowym układem słupów. Ściana z różą bazaltową znajduje się poza rezerwatem, ok. 20 m od jego granicy, w bezpośrednim sąsiedztwie czynnych wyrobisk górniczych, w strefie rozrzutu odłamków i udarowej fali powietrza, podobnie jak wschodnia ściana rezerwatu. Obecnie ściana jest wyłączona z eksploatacji, znajduje się w strefie ochronnej, a kopalnia od lat 80. ma obowiązek monitoringu stanu rezerwatu i samej róży. Jak na razie twierdzą, że na terenie rezerwatu następuje naturalny ubytek skały i wzrost wysokości usypiska, a róża bazaltowa nie wykazuje zmian.

Rezerwat jest ograniczony do części odsłonięcia skał. Obszar dostępny dla roślin i zwierząt jest niewielki, zasiedlany najczęściej przez gatunki pionierskie skał i rumoszu, m.in. czyścicę drobnokwiatową Acinos arvensis, smagliczkę kielichowatą Alyssum alyssoides oraz gatunki przypadkowe, łąkowe, leśne i ruderalne,. m.in. rajgras wyniosły Arrenatherum elatius, trzcinnik piaskowy Calamagrostis epigejos. Na rumoszu pojawiają się młode krzewy i drzewa, m.in. brzoza brodawkowata Betula pendula, klon zwyczajny Acer platanoides, wierzby Salix sp., zasłaniające chronioną strukturę i usuwane w ramach działań konserwatorskich. Jak wieść gminna niesie, niestety niepotwierdzona przez nikogo, poza puszczającym ową wieść, rosła tu kiedyś koniczyna kreskowana Trifolium striatum. Obecnie rośnie głównie robinia Robinia pseudacacia, przegorzan kulisty Echinops sphaerocephalus i królujący wszędzie trzcinnik piaskowy Calamagrostis epigeios.

Źródła

Kiełbasiewicz W., 2012. Badanie zmian ukształtowania ściany skalnej po wschodniej stronie rezerwatu przyrody nieożywionej ‚Wilcza Góra’ w okresie od 1983 do 2012 r.

Migoń P. 1998. Plan ochrony rezerwatu przyrody nieożywionej ‚Wilcza Góra’ koło Złotoryi.